ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ
ΜΗΝΙΑΙΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ
17/12/2021
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ τό νέο Τεῦχος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021
21/11/2021
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ τό Τεῦχος ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2021
17/12/2021
ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ τό νέο Τεῦχος ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2022
27/02/2014
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ
21/11/2021
Τεῦχος ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2021
12/01/2017
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
Mailing list
Δώστε μας το email σας και μείνετε ενήμεροι

Ἅγιος παρηγορεῖ ἅγιο


Ἅγιος παρηγορεῖ ἅγιο

Ἅγιος Νεκτάριος πρός ἅγιο Δανιήλ Κατουνακιώτη

(Νοεμβριος 2021)

 

Ἡ πρόσφατη κατάταξη (2020) τοῦ γέροντος Δανιήλ Κατουνακιώτη στό ἁγιολόγιο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας πλούτισε τίς τάξεις τῶν πιστῶν μέ ἀκόμη ἕναν πάμφωτο ἀστέρα στό στερέωμα τῶν ἁγίων.

Ἔχει καταστεῖ ἐδῶ καί λίγα χρόνια γνωστή ἡ σχέση πού συνέδεε τόν λόγιο Μικρασιάτη μοναχό, ἱδρυτή τῆς Μοναστικῆς Ἀδελφότητος τῶν Δανιηλαίων στό Ἅγιον Ὄρος, μέ τόν ἅγιο Νεκτάριο, μητροπολίτη Πενταπόλεως1. Ἡ πρώτη τους γνωριμία ἔλαβε χώρα στόν Ἄθωνα τό καλοκαίρι τοῦ 1898, ὅταν γιά πρώτη καί μοναδική φορά ὁ ἅγιος Νεκτάριος ἐπισκέφθηκε τό Ἅγιον Ὄρος. Τότε μεταξύ τῶν ἄλλων μονῶν καί σκήτεων, ὁ ἅγιος κατέλυσε καί στό ἱερό ἡσυχαστήριο τῶν Κατουνακίων, ὅπου προΐστατο ὁ ἐν λόγῳ Γέροντας. Συνδέθηκαν μέ ἀμοιβαία ἐκτίμηση καί φιλία πνευματική, καί ἔκτοτε ἀλληλογραφοῦσαν μεταξύ τους μέ πολλή ἐγκαρδιότητα. Μάλιστα μέ προτροπή τοῦ ἁγίου Νεκταρίου ὁ ὅσιος Δανιήλ ἔστειλε ἐκτενή ἐπιστολή πρός τή γυναικεία ἱερά μονή πού ὁ ἅγιος εἶχε συμπήξει στήν Αἴγινα, μέ προτροπές καί ὁδηγίες μοναχικῆς ζωῆς πρός τίς ἐκεῖ ἐνασκούμενες μοναχές.

Εἶναι ἀξιοσημείωτη καί ἐν πολλοῖς ἄγνωστη ἡ ἀφορμή τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πρώτων ἐπιστολῶν μεταξύ τῶν δύο ἁγίων. Μέ προτροπή πρός τόν ὅσιο Δανιήλ τοῦ Ἀλεξάνδρου Μωραϊτίδη, ἐξαδέλφου τοῦ Παπαδιαμάντη καί κοινοῦ γνωστοῦ τῶν δύο ἁγίων, ὁ γέροντας τῆς Ἀδελφότητος τῶν Δανιηλαίων στέλνει ἐπιστολή στόν μητροπολίτη Πενταπόλεως, Διευθυντή τότε τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν, στήν ὁποία ἐκθέτει ἕνα γεγονός πού πλήγωσε τήν καρδιά του καί ἀνθρωπίνως τόν τραυμάτισε: Μιά ἐξαπάτησή του.

Κάποιος δηλαδή περαστικός ἐμφανίσθηκε στό ἱερό ἡσυχαστήριο, φερόμενος ὡς ἐκδότης τῶν Ἁπάντων τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου. Ὁ ὅσιος γέρων, βαθύς μελετητής τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ἐνθουσιάστηκε μέ τό ἐγχείρημα καί δέχθηκε νά προεγγραφεῖ συνδρομητής τῶν τόμων πού θά ἐκδίδονταν. Ἐπρόκειτο ὅμως γιά ἀπάτη, καί ὁ ἀπατεώνας ἐκεῖνος κατάφερε νά ἀποσπάσει ἀπό τόν γέροντα Δανιήλ 35 λίρες — τίς ὁποῖες μάλιστα έκεῖνος δανείστηκε ἀπό Πατέρες τῆς Μεγίστης Λαύρας, καθώς ὁ ἴδιος ἦταν πτωχός — καί ἐξαφανίστηκε. Ἀργότερα ἀποκαλύφθηκε ἡ ἀπάτη, καί ὁ ὅσιος Γέρων πληγώθηκε βαθύτατα. Γράφει λοιπόν στόν ἅγιο Νεκτάριο ἐπιστολή μέ ἡμερομηνία 6 Μαρτίου 1903, στήν ὁποία τοῦ ἐκθέτει ὅλη αὐτή τήν περιπέτειά του, κατακλείοντάς την ὡς ἑξῆς:

«Ταῦτα ἐκ καθήκοντος υἱϊκοῦ ἐξέθεσα ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ μου τῇ Ὑμετέρᾳ Σεβαστῇ μοι Πανιερολογιότητι, ἀφ᾿ ἧς ἀπεκδέχομαι (= ἀπό τήν ὁποία περιμένω) τήν ἰδιόχειρον αὐτῆς ἀπάντησιν πρός παραμυθίαν καί ἁγιασμόν ἐμοῦ τε καί τῶν τεσσάρων πνευματικῶν τέκνων μου, ἅτινα (= τά ὁποῖα) εὐλαβῶς κατασπάζονται τήν ἱεράν Αὐτῆς δεξιάν.

Τῆς Ὑμετέρας Σεβαστῆς μοι Πανιερολογιότητος τό ἐλάχιστον πνευματικόν τέκνον

Δανιήλ Μοναχός Κατουνακιώτης»2. 

 

Ὁ ἅγιος Μητροπολίτης Πενταπόλεως συγκινεῖται βαθύτατα ἀπό τό πάθημα τοῦ ὁσίου Γέροντος καί ἀναλαμβάνει νά τοῦ στείλει παραμυθητική ἐπιστολή, στήν ὁποία μέ βαθυστόχαστο πνευματικό λόγο ἐκθέτει τίς μεγάλες ὠφέλειες πού προκαλοῦν στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου οἱ διάφορες δοκιμασίες τῆς ζωῆς. Στό τέλος τοῦ ἀναγγέλλει καί κάτι πού δείχνει τό μέγεθος τῆς ἐλεημονικῆς του ψυχῆς καί πώς δέν μένει μόνο σέ λόγια παρηγορητικά καί ψυχωφελεῖς προτροπές, ἀλλά προχωρεῖ καί σέ συγκεκριμένα ἔργα. Μεταφέρουμε κάποια ἀποσπάσματα στή δημοτική:

Ὁσιώτατε ἐν Χριστῷ πάτερ Δανιήλ, τήν ἀγάπη Σας ἀδελφικῶς ἀσπάζομαι.

Ἔλαβα τήν ὁσία ἐπιστολή Σας καί μέ λύπη διάβασα γιά τή θλίψη πού Σᾶς βρῆκε καί διατάραξε τήν ψυχική Σας γαλήνη. Θλιβερό, πράγματι, τό γεγονός, ἀλλά γνωρίζουμε ὅτι «τοῖς ἀγαπῶσι τόν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν». (...)

Γνωρίζει ἡ ὁσιωτάτη ἀγάπη Σας ὅτι οἱ δοκιμασίες ὁδηγοῦν στήν τελειότητα. Κανείς ἀδοκίμαστος δέν γίνεται εὐάρεστος (στόν Θεό). Κανείς ἀδοκίμαστος δέν ὑψώνεται πάνω ἀπό τό ἐπίπεδο τῆς γῆς, ὅπου στέκεται καί στηρίζεται ἡ οὐρανομήκης κλίμακα τῶν ἀρετῶν. Οἱ δοκιμασίες γι᾿ αὐτούς πού ἀγαποῦν τόν Θεό ἀποβαίνουν παιδαγωγικά μέσα πού ἐκπαιδεύουν τήν ψυχή στήν (κατά Χριστόν) φιλοσοφία (...). Κανείς ἄσοφος δέν φτάνει στά μέτρα τῆς τελειότητος (...). Ἐάν τώρα οἱ δοκιμασίες εἶναι παιδαγωγικά μέσα πρός τή φιλοσοφία, καί ἡ φιλοσοφία ὁδηγεῖ στή χριστιανική τελειότητα, ἄρα λοιπόν οἱ δοκιμασίες εἶναι ἀναγκαῖες. (...)

Οἱ δοκιμασίες, ὅπως ἄριστα γνωρίζεις, ἀκόλουθε τῆς πραγματικῆς σοφίας, συμβαίνουν κατά θεία οἰκονομία, θεία βουλή καί θέληση, προκειμένου ὁ νοῦς μας νά διεγερθεῖ γιά νά κατανοήσει πληρέστερα τό μυστήριο πού μᾶς περιβάλλει. Ὁ ἄνθρωπος ἀν δέν δοκιμαζόταν, θά ἀγνοοῦσε τί εἶναι ἀλήθεια. Οἱ δοκιμασίες εἶναι ἀδιαμφισθήτητη ἀπόδειξη τῆς (θεϊκῆς) ἀγάπης καί εὐσπλαχνίας πρός τόν ἄνθρωπο, γι᾿ αὐτό καί αὐτός ὀφείλει νά εὐχαριστεῖ γιά ὅλα. (...) Οἱ δοκιμασίες ἀνοίγουν τά μάτια τῆς διανοίας ἐκείνων πού ἀγαποῦν τόν Θεό πρός τό φῶς τῆς ἀληθείας καί τά καθιστοῦν δυνατά καί ἱκανά νά βλέπουν ὄχι μόνο τά κοντινά, ἀλλά καί τά μακρινά (...).

Ἀδελφέ ἐν Χριστῷ, ἡ δοκιμασία πού πέρασες, ἐπειδή ἔτσι τά οἰκονόμησε ὁ Θεός, σοῦ προσκόμισε μεγάλη πνευματική ὠφέλεια. Ἀντλῶ τήν πληροφορία ἀπό τήν καρδιά μου καί σοῦ λέω ὅτι σήμερα εἶσαι τελειότερος ἀπ᾿ ὅ,τι στό παρελθόν. Γι᾿ αὐτό Σέ παρακαλῶ, σταμάτα νά στενοχωρεῖσαι καί δόξασε τόν Κύριο, πού σέ ἐλεεῖ.

Τά Χρυσοστομικά σοῦ τά στέλνω μέ φορτωτική (...) ἐντός κιβωτίου στή Δάφνη, στό ὄνομά Σας3. (...) 

 

 Ὀγκῶδες δέμα μέ τούς δεκατρεῖς τόμους τῶν Ἁπάντων τοῦ Χρυσοστόμου (ἐκδ. Montfaucon, Βενετία 1734-1741) ἔφτανε στό ἱερό ἡσυχαστήριο τῶν Δανιηλαίων, ὅπου μέχρι σήμερα φυλάσσονται. Ἡ χαρά τοῦ ἁγίου Δανιήλ καί ἡ εὐγνωμοσύνη του πρός τόν ἅγιο Νεκτάριο ξεχειλίζουν στό ἀπαντητήριο γράμμα του, τόσο γιά «τάς βαρυτίμους παραινέσεις καί ψυχαγωγίας, αἵτινες (=οἱ ὁποῖες) κατεδρόσισαν τήν θλιμμένην μου ψυχήν», ὅσο καί γιά τά χρυσοστομικά βιλία, «δι᾿ ἅ (=γιά τά ὁποῖα) ἐκφράζω καί αὖθις (=πάλι) τάς ἐνθέρμους εὐχαριστίας μου, ἅτινα ἀκορέστως διεξερχόμενοι καθ᾿ ἑκάστην μετά τῶν πνευματικῶν μου τέκνων κατατρυφῶμεν (=ἀπολαμβάνουμε) καί πάντοτε οὐ παυόμεθα μνημονεύειν Ὑμᾶς ἐν ταῖς καθ᾿ ἑκάστην ταπειναῖς ἐντεύξεσιν (=προσευχές) ἡμῶν πρός Κύριον, εἰ καί ἀνάξιοι (...)»4.

.........

Δύο ἅγιοι. Ὁ ἕνας παρηγορώντας τόν ἄλλον. Ὁ ἄλλος ἐνισχυόμενος καί εὐγνωμονώντας τόν πρῶτο. Μέ τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ νά «συνέχει αὐτούς» (Β΄ Κορ. ε΄ 14) καί νά ξεχειλίζει περνώντας ἀπό καρδιά σέ καρδιά.

 

-------------

1. Βλ. Δύο μεγάλες μορφές τοῦ αἰῶνος μας, ἐκδ. Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου Μοναστικῆς Ἀδελφότητος Δανιηλαίων, Ἅγιον Ὄρος.

2. Ὅ.π., σελ. 133.

3. ≪Ὁσιώτατε ἐν Χριστῷ Πάτερ Δανιήλ, τήν ὑμετέραν ἀγάπην ἀδελφικῶς ἀσπάζομαι. Τήν ὁσίαν κομισάμενος ἐπιστολήν Σας μετά λύπης ἀνέγνων τήν εὑροῦσαν Ὑμᾶς θλῖψιν τήν διαταράξασαν τήν ψυχικήν Ὑμῶν γαλήνην. Θλιβερόν ἀληθῶς τό γενόμενον, ἀλλ᾿ οἴδαμεν ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τόν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν. (...)

Ἐπίσταται ἡ Ὑμετέρα ὁσιωτάτη ἀγάπη ὅτι αἱ δοκιμασίαι προάγουσιν εἰς τελειότητα· οὐδείς ἀδοκίμαστος εὐδόκιμος· οὐδείς ἀδοκίμαστος ὑψοῦται ὕπερθεν τοῦ γεώδους ἐπιπέδου, ἐφ᾿ ὅ ἵσταται καί ἐφ᾿ ὅ στηρίζεται ἡ οὐρανομήκης κλῖμαξ τῶν ἀρετῶν. Αἱ δοκιμασίαι τοῖς ἀγαπῶσι τόν Θεόν ἀποβαίνουσι παιδευτήρια παιδεύοντα τήν ψυχήν πρός φιλοσοφίαν (...) οὐδείς ἀφιλοσόφητος ἀφικνεῖται εἰς τό μέτρον τῆς τελειότητος (...). Ἐάν δέ αἱ δοκιμασίαι εἰσί παιδευτήρια πρός φιλοσοφίαν, ἡ δέ φιλοσοφία ἄγει πρός τήν χριστιανικήν τελειότητα, ἀναγκαῖαι ἄρα αἱ δοκιμασίαι. (...)

Αἱ δοκιμασίαι, ὡς ἄριστα ἐπίστασαι, τῆς ἀληθοῦς φιλοσοφίας ὀπαδέ, γίνονται κατά θείαν οἰκονομίαν, θείαν βουλήν καί εὐδοκίαν, πρός ἐξέγερσιν τοῦ νοῦ ἡμῶν πρός τελειοτέραν κατανόησιν τοῦ περιβάλλοντος ἡμᾶς μυστηρίου. Ὁ ἄνθρωπος μή δοκιμαζόμενος θά ἠγνόει τί ἐστιν ἀλήθεια. Αἱ δοκιμασίαι ἀναμφήριστόν έστι μαρτύριον τῆς πρός τόν ἄνθρωπον ἀγάπης καί εὐσπλαγχνίας, διό καί ὀφείλει αὐτός νά εὐχαριστῇ ἐν πᾶσι. (...) Αἱ δοκιμασίαι διανοίγουσι τούς ὀφθαλμούς τῆς διανοίας τῶν ἀγαπώντων τόν Θεόν πρός τό φῶς τῆς ἀληθείας καί καθιστῶσιν αὐτούς τηλαυγεῖς καί ἱκανούς, ἵνα βλέπωσιν οὐ μόνον τά ἐγγύς, ἀλλά καί τά πόρρω κείμενα. (...)

Ἀδελφέ ἐν Χριστῷ, ἡ δοκιμασία ἥν ὑπέστης, κατά θείαν πάντως οἰκονομίαν, μεγάλην τινά προσεκόμισέ σοι τήν πνευματικήν ὠφέλειαν· ἀρυόμενος δέ τήν πληροφορίαν ἐκ τῆς καρδίας μου λέγω σοι ὅτι σήμερον τυγχάνεις ὤν τελειότερος ἤ ὅσον πρότερον ἦσθα. Ὅθεν παρακαλῶ Σε, παῦσε θλιβόμενος καί δόξαζε τόν Κύριον τόν ἐλεοῦντά Σε.

Τά Χρυσοστομικά πέμπω σοι διά φορτωτικῆς (...) ἐντός κιβωτίου εἰς Δάφνην ἐπ᾿ ὀνόματί Σας. (...)≫. Ὅ.π., σελ. 115-117.

4. Ὅ.π., σελ. 134.





ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Περιοδικό “Η ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ”
Μαυρομιχάλη 32, Τ.Κ. 10680
Αθήνα
ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΤΕΥΧΗ
ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

active³ 4.7 · IPS κατασκευή ιστοσελίδων · Όροι χρήσης